E-bike versnellingen kiezen: Enviolo, Nexus of derailleur

Twee e-bikes naast elkaar, verder bijna identiek, maar de een heeft een schakelhendel met cijfers en de ander een draaigreep zonder cijfers. Welke e-bike versnellingen je kiest, bepaalt hoe de fiets elke dag aanvoelt: hoe soepel hij schakelt voor een brug, hoe vaak hij naar de werkplaats moet en wat een onderhoudsbeurt kost. Toch is het bij het kopen vaak het onderdeel waar het minst over wordt nagedacht.

Er zijn grofweg drie systemen: een naafversnelling zoals de Shimano Nexus, een traploze Enviolo-naaf met of zonder automaat, en de klassieke derailleur met tandwielen achterop. Alle drie werken goed. Ze passen alleen bij verschillende fietsers, en dat verschil merk je pas na een paar honderd kilometer.

Waarom een e-bike zwaarder is voor je versnellingen

Op een gewone fiets zet jij misschien 30 Nm op de trapas. Met een middenmotor van 85 Nm gaat er drie keer zoveel kracht doorheen, elke rit opnieuw. Daarom slijten kettingen en tandwielen op een e-bike sneller en is de manier van schakelen belangrijker. De gouden regel: neem bij het schakelen even de druk van de pedalen. Bij een naaf hoeft dat nauwelijks, bij een derailleur wel.

Nexus naaf: onderhoudsarm en vertrouwd

De Shimano Nexus met 7 of 8 versnellingen zit op heel veel Nederlandse e-bikes, van Gazelle tot Batavus. Alles zit veilig in de naaf, dus regen, zand en pekel op de dijk krijgen er weinig vat op. Je kunt stilstaand schakelen voor het stoplicht en er zit meestal een gesloten kettingkast omheen, wat betekent dat je vrijwel nooit met vieze handen thuiskomt.

Het bereik van een Nexus 8 is ruim genoeg voor Friesland, maar in Gaasterland of met veel bepakking kan de lichtste versnelling net te zwaar zijn. Onderhoud is eenvoudig: kabel afstellen en periodiek een oliebad of vetbeurt. Wij doen die beurt in de werkplaats vaak terwijl je wacht.

Enviolo: traploos, en met automaat schakelt hij voor je

Enviolo werkt niet met tandwielen maar met kogels die schuin komen te staan, waardoor de overbrenging traploos verloopt. Je draait aan de greep en de weerstand verandert vloeiend, ook als je stilstaat. Dat is heerlijk in een dorpskern waar je steeds moet stoppen, en voor iedereen die niet wil nadenken over welke versnelling nu de juiste is.

De automaatversie gaat een stap verder: je kiest een trapfrequentie die prettig voelt, bijvoorbeeld rustig doortrappen, en de naaf regelt de rest. Fiets je een dijk op met tegenwind, dan schakelt hij vanzelf lichter. Nadelen zijn er ook: een Enviolo is zwaarder dan een Nexus, kost meer bij aanschaf en levert een klein beetje rendement in. Op een e-bike compenseert de motor dat ruimschoots.

Derailleur: licht, groot bereik en de scherpste prijs

Een derailleur met 9, 10 of 11 tandwielen is licht, heeft het grootste bereik en is bij reparatie het goedkoopst. Voor sportieve e-bikes en voor wie echt lange tochten met bagage maakt, blijft het de beste keuze. De keerzijde: alles ligt open en bloot, je moet de ketting schoonhouden, en schakelen onder volle motorkracht kost tandwielen. Wie netjes even inhoudt bij het schakelen, rijdt er jarenlang probleemloos mee.

Zo kies je je e-bike versnellingen in drie profielen

• Boodschappen, school en het dorp in: Nexus 7 of 8, onderhoudsarm en met kettingkast.
• Veel stoppen, artrose in de handen of gewoon geen zin in nadenken: Enviolo, het liefst met automaat.
• Dagtochten, bagage, Gaasterland of een sportieve rijstijl: derailleur met een groot bereik.
• Wil je zo min mogelijk in de werkplaats komen: naaf plus riemaandrijving is de meest zorgeloze combinatie.

De beste versnelling is de versnelling waar je nooit over hoeft na te denken tijdens het fietsen.

Wat kost het onderhoud per systeem?

Een derailleur is het goedkoopst in onderdelen, maar heeft de meeste aandacht nodig: ketting en cassette vervangen we op een e-bike gemiddeld elke 4.000 tot 6.000 kilometer. Een Nexus vraagt weinig, af en toe een kabelafstelling en een keer per paar jaar een vetbeurt. Een Enviolo is bijna onderhoudsvrij, maar als er iets aan mankeert is de reparatie prijziger. Reken bij ons voor alle drie op dezelfde jaarlijkse beurt, waarin we ook je accu testen.

Zo schakel je netjes op een e-bike

Welk systeem je ook kiest, de manier waarop je schakelt bepaalt hoe lang het meegaat. Neem bij een derailleur vlak voor het schakelen even de druk van de pedalen af, zodat de ketting rustig kan overspringen in plaats van eroverheen te klimmen. Schakel op tijd terug voordat je stilstaat voor een stoplicht in Joure, want anders sta je bij het wegrijden in een veel te zware versnelling en krijgt de motor de volle klap. Bij een naaf of een Enviolo mag je gewoon stilstaand schakelen, maar ook daar geldt dat je beter niet met je volle gewicht op de pedalen kunt staan op het moment dat het systeem overgaat. Wie zich dat aanleert, rijdt jaren zonder klachten en houdt de rekening in de werkplaats laag.

Kom het verschil voelen in de showroom

Dit is bij uitstek iets wat je moet rijden in plaats van lezen. Bij ons in Joure staan Nexus, Enviolo en derailleur naast elkaar, in nieuwe fietsen en in het refurbished aanbod. Twijfel je nog, maak dan een proefrit op een e-bike met Enviolo en rijd een stuk van je vaste rondje. Bellen kan ook: +31 6 17 14 42 34, dan zetten we een paar fietsen klaar.